จังหวัดสุราษฎร์ธานี มักจะเรียกกันด้วยชื่อสั้น ๆ ว่า “สุราษฎร์” ใช้อักษรย่อ “สฎ” เป็นจังหวัดในภาคใต้ตอนบน มีพื้นที่ขนาดใหญ่เป็นอันดับ 6 ของประเทศ และมีประชากรหนาแน่นอันดับ 64 ของประเทศ[1] นับเป็นจังหวัดหนึ่งที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน มีหลักฐานทั้งประวัติศาสตร์และโบราณคดีเก่าแก่[2] และยังมีแหล่งท่องเที่ยวและอุทยานแห่งชาติหลายแห่ง

จังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งอยู่ในฝั่งตะวันออกของภาคใต้ โดยมีสภาพภูมิประเทศที่หลายหลายทั้งที่ราบสูง ภูมิประเทศแบบภูเขา รวมทั้งที่ราบชายฝั่ง มีพื้นที่ครอบคลุมถึงในบริเวณอ่าวไทย ทั้งบริเวณที่เป็นทะเลและเป็นเกาะ เกาะในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์มีทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก เกาะขนาดใหญ่เป็นที่รู้จักเช่นเกาะสมุย เกาะพะงัน และหมู่เกาะอ่างทอง เนื่องจากทำเลที่ตั้งจึงได้รับอิทธิพลจากมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเกิดบริเวณทะเลอันดามันบ้างเป็นครั้งคราวเนื่องจากจะมีแนวเทือกเขาตะนาว ศรี เทือกเขาภูเก็ต และเทือกเขานครศรีธรรมราช [3] แถบบริเวณจังหวัดระนอง จังหวัดชุมพร จังหวัดพังงา จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นแนวช่วยลดอิทธิพลของลมมรสุมดังกล่าว ในทางกลับกันพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานีจะได้รับอิทธิพลจากมรสุมตะวันออก เฉียงเหนือเป็นส่วนใหญ่ มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือปกติจะมีแหล่งกำเนิดบริเวณทะเลจีนใต้และอ่าวไทย ทำให้จังหวัดสุราษฎร์ธานีมีช่วงฤดูฝนกินระยะเวลาตั้งแต่เดือนตุลาคมจนถึงเดือนมกราคม

ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ โดยประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรเป็นหลัก โดยใช้พิ้นที่ในการทำการเกษตรประมาณร้อยละ 45 ของพื้นที่ทั้งหมด นอกจากนี้ ยังประกอบอาชีพทางด้านปศุสัตว์ ประมง อุตสาหกรรม รวมทั้งมีการทำเหมืองแร่ด้วย

ส่วนการเดินทางมายังจังหวัดสุราษฎร์ธานีสามารถใช้ได้หลายเส้นทาง ทั้งทางรถไฟ เครื่องบิน รถโดยสารประจำทาง เรือ และรถยนต์ส่วนบุคคล

สถานที่สำคัญภายในจังหวัดนั้น มีทั้งแหล่งโบราณสถาน เช่น พระบรมธาตุไชยา พระธาตุศรีสุราษฎร์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติไชยา ซากเมืองโบราณสมัยอาณาจักรศรีวิชัย แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติทั้งอุทยานแห่งชาติทางบก และอุทยานแห่งชาติทางทะเล น้ำตก เกาะ แม่น้ำ เขื่อน วัด และพระอารามหลวง เป็นต้นและยังเป็นแหล่งสืบสานประเพณีที่สำคัญของชาวใต้ คือประเพณีชักพระ ทอดผ้าป่าและแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทานอีกด้วย

นอกจากนี้ ยังมีผลิตผล และผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรที่เป็นที่รู้จัก เช่น ไข่เค็มไชยา หอยนางรม และเงาะโรงเรียน ดังที่ปรากฏในคำขวัญของจังหวัด

อาณาเขต :

สุราษฎร์ธานี เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่มากที่สุดของภาคใต้ ประมาณ 12,891 ตารางกิโลเมตร มีเขตติดต่อดังนี้

ทิศเหนือ จดจังหวัดชุมพร และจังหวัดระนอง
ทิศใต้ จดจังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดกระบี่
ทิศตะวันออก จดอ่าวไทย และจังหวัดนครศรีธรรมราช
ทิศตะวันตก จดจังหวัดพังงา และจังหวัดระนอง

สุราษฎร์ธานีแบ่งการปกครองออกเป็น 18 อำเภอ 1 กิ่งอำเภอคือ อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอพุนพิน อำเภอคีรีรัฐนิยม อำเภอพนม อำเภอกาญจนดิษฐ์ อำเภอเกาะสมุย อำเภอดอนสัก อำเภอไชยา อำเภอท่าชนะ อำเภอท่าฉาง อำเภอบ้านนาสาร อำเภอพระแสง อำเภอเวียงสระ อำเภอเคียนซา อำเภอบ้านตาขุน อำเภอเกาะพะงัน อำเภอบ้านนาเดิม อำเภอชัยบุรี และกิ่งอำเภอวิภาวดี

แหล่งท่องเที่ยวที่หน้าสนใจ
	“เกาะนางยวน” เกาะนางยวน เป็นเกาะเล็กๆ ที่เงียบสงบ ตั้งอยุ่เคียงคู่เกาะเต่า เป็นเกาะหนึ่งในจำนวน 100 เกาะของจังหวัดสุราษฏร์ธานี  มองเห็นเป็นเกาะเล็กๆ 3 เกาะซึ่งเชื่อมต่อด้วยหาดทรายสีขาว 3 สาย เสน่ห์ของเกาะนางยวนนั้น มาจากน้ำทะเลสีมรกตที่ใสจนมองเห็นตัวปลาตัวเล็กตัวน้อย เปลือกหอย และปะการัง ซึ่งอยู่ใต้น้ำอย่างชัดเจน
	เกาะเต่า…หนึ่ง ในเกาะทางฝั่งอ่าวไทยของเราที่มีความงดงามและความสดใสของ ท้องน้ำทะเลไม่แพ้ที่ไหน โดยรอบของเกาะเต่าบางจุดก็เป็นจุดดำน้ำที่มีอยู่รอบ ๆ ซึ่งผู้ที่พิศมัยในโลกใต้น้ำที่เกาะเต่านี่ก็ถือได้ว่าเป็นอีกหนึ่งแห่งที่ ไม่น่าพลาด สำหรับ นักท่องเที่ยว ชาวต่างประเทศ แล้ว ชื่อของ เกาะเต่ากล่าวได้ว่าเป็นสวรรค์ของการดำน้ำ ที่นักดำน้ำ ทั่วโลกรู้จักดีในความงดงาม และความมีสีสันของ โลกใต้ทะเล ที่ไม่แพ้ที่แห่งใดในโลก
	ทะเลใน หนึ่งเดียวในอ่าวไทย  อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง เป็นหมู่เกาะในอ่าวไทยท้องที่ตำบลอ่างทอง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี อยู่ห่างจากเกาะสมุยและเกาะพะงันไปทางทิศตะวันตกประมาณ 20 กิโลเมตร ประกอบด้วยเกาะต่างๆ ประมาณ 40 เกาะ ตามเกาะต่างๆ จะมีหาดทรายอยู่เกือบทุกเกาะ บางเกาะหาดทรายมีสีขาวสะอาดบริสุทธิ์ บางเกาะมีปะการังตามชายทะเลหลายชนิด สีสวยงามหลากสี อยู่ท่ามกลางความเงียบสงบ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทองมีเนื้อที่ประมาณ 63,750 ไร่ หรือ 102 ตารางกิโลเมตร
	สถานที่ฝึกลิง มี การสาธิตและบรรยายหลักสูตรการฝึกลิงกัง เป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน จากเริ่มต้นจนสามารถทำงานได้จริง สัมผัสวิถีชีวิตชาวบ้านเชิงเกษตร มีทีพักแบบโฮมสเตย์
	ปากน้ำตาปี เป็นแนวรอยต่อระหว่างน้ำจืดและน้ำทะเลในอ่าวไทยมีลักษณะเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ ที่ถูกปกคลุมไปด้วยแนวป่าชายเลนที่สมบูรณ์ เต็มไปด้วยความหลากหลายทางชีววิทยา ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ตามชายฝั่งทะเล เช่น แสม ลำพู โกงกาง สัตว์ป่าหลากชนิด เช่น นกยางเปีย นกกระเต็น เหยี่ยวแดง จิ้งจกหางแบน งูเขียวหัวจิ้งจก ฯลฯ
	วัดถ้ำสิงขร เป็นวัดโบราณสันนิษฐานสร้างในสมัยอยุธยา ด้านหลังวัดเป็นถ้ำขนาดใหญ่ ภายในถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูปประทับนั่งห้อยพระบาทขนาดใหญ่ บริเวณผนังถ้ำตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้น รูปเทวดา ยักษ์ พระแม่ธรณีและสัตว์ในเทพนิยาย ส่วนเพดานถ้ำตกแต่งด้วยลวดลายก้านขด บางส่วนใช้กระเบื้องถ้วยชามประดับ
	วัดพระบรมธาตุไชยา ราชวรวิหาร อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี วัพระบรมธาตุไชยา เป็น อารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร เดิมเป็นวัดราษฎร์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบันทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาติให้ยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 มีนามว่า พระธาตุไชยา
	อ่าวขนอม เป็นอ่าวใหญ่ที่สุดในท้องที่อำเภอขนอมพื้นที่ติดชายฝั่งทะเลตะวันออกทางตอน เหนือ ของจังหวัดนครศรีธรรมราชห่างจากท่าเรือเฟอร์รี่ไปเกาะสมุยเพียงประมาณ 20 กม.เท่านั้นมีหาดทรายชายฝั่งทะเลที่น่าลงเล่นน้ำ ทิวทัศน์ที่สวยงามของอ่าว ที่เป็นทิวเขาทางปากอ่าวทั้งสองด้านมองเห็นเกาะสมุยและหมู่เกาะต่างๆ คลื่นลมไม่แรงมาก เล่นน้ำทะเลได้ทุกหาด