จังหวัดพังงานั้น เดิมน่าเรียกกันว่า “เมืองภูงา” ตามชื่อ เขางา หรือเขาพังงา ซึ่งตั้งอยู่ในตัวจังหวัดปัจจุบัน

ในสมัยก่อนเมืองภูงาขึ้นอยู่กับเมืองนครศรีธรรมราช ในสมัยรัชกาลที่ 2 ชื่อ “เมืองภูงา” ได้ปรากฏอยู่ในทำเนียบข้าราชการเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งน่าจะเป็นเมืองขึ้นฝ่ายกรมพระสุรัสวดีฝ่ายซ้าย เมืองภูงานี้อาจจะตั้งชื่อให้คล้องจองกับเมืองภูเก็ต และเหตุที่เมืองภูงากลายเป็นเมืองพังงานั้น

พังงา เป็นจังหวัดที่มีภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นป่าเขา มีพื้นที่ 4,170.895 ตารางกิโลเมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 788 กิโลเมตร ชื่อของจังหวัดพังงานั้นเดิมน่าจะเรียกว่า“เมืองภูงา” ตามชื่อเขางา หรือเขาพังงา ซึ่งอยู่ในตัวเมืองพังงาในปัจจุบัน เมื่อตั้งเมืองขึ้นจึงเรียกกันว่า “เมืองภูงา” เมืองภูงานี้อาจจะตั้งชื่อให้คล้องจองเป็นคู่กับเมืองภูเก็ตมาแต่เดิมก็ได้ แต่เหตุที่เมืองภูงากลายเป็นเมืองพังงานั้น สันนิษฐานว่าน่าจะมาจากเมืองภูงาเป็นเมืองที่มีแร่อุดมสมบูรณ์จึงมีฝรั่งมา ติดต่อซื้อขายแร่ดีบุกกันมาก และฝรั่งเหล่านี้คงจะออกเสียงเมืองภูงาเป็นเมือง “พังงา” เพราะแต่เดิมฝรั่งเขียนเมืองภูงาว่า PHUNGA หรือ PUNGA ซึ่งอาจอ่านว่า ภูงา หรือจะอ่านว่า พังงา หรือ พังกา ก็ได้

อาณาเขต :

ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดระนอง
ทิศใต้ ติดกับจังหวัดภูเก็ต
ทิศตะวันออก เป็นแนวชายฝั่งทะเลอันดามัน
ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดสุราษฎร์ธานีและกระบี่

แหล่งท่องเที่ยวที่หน้าสนใจ
	อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ ตั้งอยู่ตำบลเกาะพระทอง อำเภอคุระบุรี ครอบคลุมพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ 84,375 ไร่ หรือ 135 ตรกม. ประกอบด้วยเกาะ 5 เกาะ คือ เกาะสุรินทร์เหนือ เกาะสุรินทร์ใต้ เกาะรี เกาะไข่ และเกาะกลาง ประกาศเป็นเขตอุทยานฯ เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2524 เป็นหมู่เกาะที่ตั้งอยู่ในทะเลอันดามันและยังเป็นหมู่เกาะที่อยู่ติด กับเขตชายแดนไทย-พม่า ห่างจากชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกของไทย มีแนวปะการังน้ำตื้นที่อุดมสมบูรณ์และสวยงาม เหมาะเป็นแหล่งดำน้ำตื้นดูปะการัง ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุด คือ เดือน พฤศจิกายน – เมษายน
	ถ้ำพุงช้าง ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยและธารน้ำไหลตลอดปีภายใน ภูเขาช้าง สัญลักษณ์ของเมืองพังงาซึ่งรูปลักษณ์คล้ายช้างหมอบนี้มี ถ้ำพุงช้าง ซึ่งอยู่ภายในบริเวณวัดประจิมเขต หลังศาลากลางจังหวัด ถนนเพชรเกษม เป็นถ้ำใหญ่ที่อยู่ใจกลาง เขาช้าง ซึ่งเรียกบริเวณนี้ว่า “พุงช้าง” ประกอบด้วยถ้ำ เล็กถ้ำใหญ่มากมาย
	เกาะปันหยีหรือบ้านกลางน้ำ ซึ่งตั้งอยู่ที่ ตำบลเกาะปันหยี อำเภอเมือง จังหวัดพังงา ชื่อนี้มีที่มาเนื่องจาก“โต๊ะบาบู”ผู้นำชาวอินโดนีเซียอพยพมาเมื่อ 200 ปีก่อน เมื่อมาเจอเกาะปันหยีได้ขึ้นไปปักธงให้พรรคพวกที่อพยพมาี่ด้วยกันรู้ว่าเป็น สถานที่เหมาะสมที่จะตั้งบ้านเรือน คำว่า “ปันหยี”  แปลว่า “ธง” มีลักษณะเป็นหมู่บ้านที่ตั้งเรียงรายอยู่บนทะเล  มีที่ดินนิดเดียวซึ่งเอาไว้เป็นที่สร้างมัสยิดและกุ โบว์
	อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน คำว่า “สิมิลัน” เป็นภาษายาวี หรือ มลายู แปลว่า เก้า หรือ หมู่เกาะเก้า หมู่เกาะสิมีลัน อยู่ในท้องที่ ตำบลเกาะพระทอง อำเภอคุระบุรี ครอบคลุมพื้นที่ 80,000 ไร่ ประกาศเป็นเขตอุทยานฯ เมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2525 หมู่เกาะ สิมิลันเป็นหมู่เกาะเล็ก ๆ ในทะเลอันดามัน มีทั้งหมด 9 เกาะ เรียงลำดับจากเหนือมาใต้ ได้แก่ เกาะบอน เกาะบายู เกาะสิมิลัน เกาะปายู เกาะเมี่ยง (มี 2 เกาะ ติดกัน) เกาะปาหยัน เกาะปายัง เกาะหูยง